Probiyotikler bağırsaklarımızda yaşayarak bağırsağın doğal dengesini sağlayan, vücudumuzu zararlı bakterilere karşı koruyan, bağışıklığı güçlendiren ‘dost bakterilerdir.. Genellikle insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğuna inanılan mikroorganizmalardır. Probiyotikler, özellikle sindirim sistemi sağlığını iyileştirme ve bağışıklık sistemini destekleme amacıyla kullanılır..
Probiyotik Nedir?
En kısa tanımıyla, sağlıklı bakteriler demektir. Her bakteri enfeksiyon ve hastalıklara sebep olmaz. Aksine, vücutta yaşayan bazı sağlıklı bakteriler bu enfeksiyon yapıcı bakterilerle savaş halindedir. Dolayısıyla bu bakterilerin varlığı, sağlıklı işleyen organlar demektir. Bu sağlıklı bakteriler sindirim sistemine faydası ile öne çıksa da deride, ağızda, idrar yollarında ve vajinada da bulunur ve bu sistemlerin de en verimli şekilde işlemesini sağlar.
Probiyotiklerin Faydaları Nelerdir?
Bu bakteriler sindirim sistemi başta olmak üzere vücuda pek çok faydası bulunan dost bakteriler olduğunu artık biliyorsunuz. Peki bu faydalar tam olarak neler?
- Sindirim Sistemi Sağlığı: Probiyotikler, sindirim sistemi üzerinde olumlu etkiler yaparak, özellikle bağırsakta bulunan “iyi” bakteri dengesini destekleyebilir. İrritabl Barsak Sendromu (IBS), inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarının semptomlarını hafifletebilir. İshal veya kabızlık durumunda sindirim sistemini rahatlatabilirler.
- Bağışıklık Sistemi Desteği: Probiyotikler, bağırsaklarda bulunan bağışıklık hücrelerini etkileyebilir ve genel bağışıklık sistemi fonksiyonunu artırabilir. Soğuk algınlığı, grip ve diğer enfeksiyonlara karşı direnci artırabilir.
- Gluten, laktoz veya diğer besin maddelerine karşı olan reaksiyonu azaltır: Bağırsak geçirgenliğinin artması, bu besinlere olan hassasiyetin de artmasına sebep olur. Dost bakteriler bu geçirgenliği azalttığından reaksiyonların şiddeti de azalır.
- Kilo Kontrolü ve Metabolizma Desteği: Sağlıklı bağırsaklarda emilim en ideal şekil ve düzeyde olur. Sağlıklı bakterilerin yağın emilim mekanizması üzerine olumlu etkileri, enerji dengesinin sağlanması gibi birçok farklı faydası olduğundan dolayı kilo vermenizi sağlar.
- Mental sağlığınızı güçlendirir: Probiyotiklerin bir dizi sağlık yararı olduğuna inanılmaktadır. Ancak, her bireyin vücut yapısı ve tepkisi farklı olduğundan, probiyotiklerin etkileri kişiden kişiye değişebilir. İşte genel olarak probiyotiklerin faydalı olabileceği bazı alanlar:
- Alerji Riskini Azaltma: Probiyotiklerin, alerjik reaksiyonları ve atopik hastalıkları önleme veya azaltmada potansiyel bir rolü olabilir.
- Mental Sağlık ve Stresle Başa Çıkma: Bağırsak mikrobiyotasının, mental sağlık üzerinde etkisi olduğuna dair bazı araştırmalar bulunmaktadır. Probiyotiklerin kullanımının stresle başa çıkmada ve ruh halini iyileştirmede olumlu etkileri olabilir.
- Diğer Sağlık Sorunları: Probiyotiklerin diğer sağlık sorunları üzerinde de olumlu etkileri araştırılmaktadır. Bu arasında cilt sağlığı, kardiyovasküler sağlık ve oral sağlık gibi alanlar bulunabili
Probiyotik ve Prebiyotik Farkı Nedir?
Probiyotikler canlı mikroorganizmalardır ve doğrudan vücuda alındığında bağırsaklarda “iyi” bakteri popülasyonunu artırarak sağlığa fayda sağlarlar. Prebiyotikler ise vücut tarafından sindirilemeyen liflerdir ve bağırsaklarda bulunan “iyi” bakterilerin büyümesini teşvik ederek probiyotiklerin etkinliğini artırabilirler. İdeal olarak, probiyotik ve prebiyotikleri birlikte almak, bağırsak sağlığını daha kapsamlı bir şekilde destekleyebilir.
Probiyotik Eksikliği Neden Olur?
Probiyotik eksikliği, genellikle bağırsak mikrobiyotasındaki “iyi” bakterilerin dengesizliği veya azalması sonucunda ortaya çıkabilir. Bu durumun birkaç nedeni olabilir:
- Antibiyotik kullanımı
- Stres ve travma
- Düşük lifli beslenme
- Fast food ağırlıklı beslenme
- Yetersiz beslenme
- Yaşlılık
- İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları
Probiyotik İçeren Besinler Nelerdir?
Yoğurt ve kefir en bilinen sağlıklı bakteri kaynaklarıdır. Özellikle kefir, dost bakteriler bakımından oldukça zengindir. Bunlara ek olarak turşular mükemmel kaynaklardır. Diğer dost bakteri kaynakları da şu şekildedir :
- Ekşi mayalı ekmek
- Elma sirkesi
- Şalgam suyu
- Tarhana
- Boza
Bunlara ek olarak probiyotik shot gibi son zamanlarda popüler olan ürünler de kullanılabilir. Ancak sade olan çeşidi tercih etmekte fayda vardır çünkü meyveli olanlar eklenti şeker içermektedir.
